Flamenco op de Canarische Eilanden

Flamenco komt uit Andalusië

In de UNESCO-inschrijving ligt de bakermat van flamenco in Andalusië, in het zuiden van Spanje, met wortels die reiken tot Murcia en Extremadura; de kunstvorm werd in 2010 aan het register toegevoegd. Niets in die beschrijving wijst op de Atlantische Oceaan. Dus wanneer u flamenco bekijkt in Puerto de la Cruz, ziet u een kunstvorm van het Spaanse vasteland, opgevoerd op een eiland met eigen muzikale tradities. Dat is geen gebrek. Het vertelt u eenvoudig wat u kunt verwachten: Andalusische zang, gitaar en dans, geen Canarische folklore.

De eilanden hebben hun eigen muziek

Wikipedia noemt de isa het bekendste en meest kenmerkende van de traditionele genres van de eilanden, een lokale variant van de jota met veel onderlinge verschillen tussen de eilanden. Op sommige plaatsen leidt een voorganger de dansers in een steeds complexere keten. De tajaraste inspireerde waarschijnlijk de Canarische dans, die zich rond het einde van de 1500s en het begin van de 1600s over Europa verspreidde. De folía en de malagueña worden genoemd among de populaire dansen van de eilanden. Deze vormen hebben hun eigen ritmes en hun eigen passen, los van de palos van flamenco.

De timple

Het instrument dat het meest met Canarische volksmuziek wordt geassocieerd, is de timple, beschreven als een traditioneel vijf-snarig tokkelinstrument van de eilanden, waarvan de vervaardiging in de 19e eeuw begon. Sommige spelers op La Palma en in het noorden van Tenerife laten één snaar weg en bespelen een vier-snarige versie, die voorstanders van vijf snaren als minder traditioneel beschouwen. De timple wordt beschreven als vergelijkbaar met een ukulele, en het is een ander instrument dan de flamencogitaar, die lichter en slanker is gebouwd dan een klassieke gitaar.

De Cubaanse draad

Wikipedia merkt een sterke band op tussen Canarische muziek en Cubaanse muziek, en banden met andere Caribische tradities via handel en migratie. Flamenco heeft zijn eigen Cubaanse connectie. De cantes de ida y vuelta, de heen-en-weerliederen, zijn flamencovormen die begonnen in een uitwisseling met Latijns-Amerika, vooral Cuba, en terugkeerden naar Spanje; de guajira, gebaseerd op de Cubaanse punto guajira, is het standaardvoorbeeld. Beide tradities dragen Cubaanse invloed, in verschillende vormen.

Lees verder: Flamenco uitgelegd voor beginners

Een kust die al vroeg bezoekers verwelkomde

Wikipedia zegt dat de Orotava-vallei en Puerto de la Cruz tot de eerste vakantieoorden van de Canarische Eilanden behoorden. Bezoekers in het begin van de 19e eeuw waren onder anderen William Wilde, Alexander von Humboldt en Sabin Berthelot, en de echte toerismeboom kwam in de jaren 1950. Britse bewoners bouwden de Anglicaanse All Saints Church, en de stad heeft de oudste Anglicaanse begraafplaats van de Canarische Eilanden. Een stad met die geschiedenis van buitenlandse bezoekers is een natuurlijke thuisbasis voor een avond die op hen is gericht.

Wat u werkelijk ziet

Bij een voorstelling zoals die in Casa Ábaco hoort u cante, ziet u baile en luistert u naar toque, de drie ambachten die UNESCO erkent. U kijkt niet naar een Tenerifeaanse volksdans. Het gebouw is echter Canarisch: een herenhuis in de eigen stijl van het eiland, in hout en witkalk. De mix van Spaanse kunst en eilanddecor is wat de avond bijzonder maakt, en het is de reden waarom de voorstelling het verdient om uw planning eromheen te bouwen.

Ook het eigen geluid van de eilanden horen

Als u tijdens dezelfde reis ook de eigen muziek van de Canarische Eilanden wilt horen, zoek dan naar voorstellingen die als Canarische folklore worden aangekondigd, waar u waarschijnlijk de timple en dansen zoals de isa en de folía tegenkomt. Dat is een aparte avond naast een flamencovoorstelling, met andere instrumenten en andere ritmes. Beide in dezelfde week horen is de snelste manier om het verschil op het gehoor te leren kennen.

Voor wie dit niet is bedoeld

Als u naar Tenerife bent gekomen in de hoop flamenco als eilandtraditie te horen, zal een flamencovoorstelling dat niet bieden, want deze kunst is Andalusisch. Als u op zoek bent naar volksdans in streekdracht, past de route van de Canarische folklore beter bij u. En als u de meest traditionele Andalusische setting wilt, zal een voorstelling in Andalusië zelf altijd dichter bij de bron zijn dan welke aan de Atlantische Oceaan dan ook.